Wanneer? do 29/10/2009

Waar ? cc De Steiger

Voluptueuze schoonheid op twaalf snaren

De inhoud van het onlangs verschenen auditief pareltje, genaamd ‘Fretwork’ (2009), staat centraal tijdens de huidige tournee van de onvolprezen Bjorn Berge. Alweer het tiende werk dat deze man aflevert, indien we ook het in 1994 en niet meer verkrijgbare ‘Berge/Flaaten’ daar aan toe voegen, staat de teller er in feite op elf.

Laatstgenoemde cd bundelde een aantal blues vertolkingen, waaronder zijn interpretatie van het nummer ‘Driftin’ Blues’ (Charles Brown/Johnny Moore). Vijftien jaar later neemt hij datzelfde ‘Driftin’ Blues’ terug op, maar dan wel in een grondig gewijzigde bewerking. Een interessant gegeven om deze muzikant van naderbij te bekijken. Eerder dan te stellen dat de cirkel hiermee rond is, kan dit beschouwd worden als een rode draad doorheen zijn muzikale evolutie. Het groeiproces dat Bjorn Berge laat optekenen, overstijgt ruimschoots de trivialiteit. We hebben het hier niet specifiek over een waardeschaal in de evolutie van het afleveren van betere cd’s. Geen enkele kan tot nog toe als ondermaats bestempeld worden, wel valt de steeds terugkerende stijlbreuk met het vorige werk op. En net daarin schuilt de kracht van Berge, de onbegrensdheid van zijn creatieve rusteloosheid.

Zijn open geest staat hem toe diverse stijlen met elkaar te vermengen, waarvan het resultaat kan uitmonden in een opwaardering van een bestaand nummer, maar evengoed in een eigen creatie. Deze constante beslaat zijn hele oeuvre, van ‘Blues Hit Me’ (1999) over ‘Stringmachine’, ‘Illustrated Man’, ‘St. Slide’, ‘I’m The Antipop’ tot het recent verschenen ‘Fretwork’. Deze cd’s behelzen slechts een fractie uit de muzikale omzwervingen die zich nu bundelen in een tot rust gekomen Berge, die, naar eigen zeggen, in tegenstelling tot zijn vorige cd’s met grote voldoening zijn ‘Fretwork’ kan beluisteren en herbeluisteren.

De ongepolijste, no-nonsense rockadept, die uitpakte met vuistballende, driftige en bruuske songs ontpopt zich tot een geraffineerde, fijnzinnige en kwetsbare singer-songwriter, die zich vooral niet laat strikken in een vastomlijnd kader. Berge mag dan wel een nauwe en ononderbroken band onderhouden met blues; daaruit afleiden dat zijn muzikale bagage niet verder zou reiken, is niet minder dan een zware onderschatting van zijn talent. Zijn rijk gevulde korf met stilistische oefeningen omvat interpretaties uit diverse muziekgenres, bestaande uit nummers gaande van, om er maar enkele aan te halen, Motörhead, Everlast, Morphine, Red Hot Chili Peppers, Led Zeppelin en Frank Zappa tot en met Robert Johnson, John Lee Hooker en Skip James. Geen van de twaalf nummers op ‘Fretwork’ vertoont nog enige affiniteit met rock; rust overheerst met melodische, technisch perfect ondersteunde creaties. Het spreekt voor zich dat hij deze cd wat graag aan het publiek komt voorstellen, waarbij voor België, naast het cc de Steiger ook de AB club, de Arenberg schouwburg en de Spirit of 66 op het toerschema staan.

Iets over half negen neemt hij plaats achter de microfoon, legt de twaalfsnarige ‘Cole Clark’ gitaar op de schoot en begint een reeks uiteenlopende akkoorden op te spelen. De opwarmende vingeroefening mondt uit in de intro van ‘Crazy Times’, het eerste nummer van zijn nieuwe cd. De twee volgende nummers houden een gelijke tred met de cd, tussendoor komen enkele instructies in het Noors voor Erik Brenna, al zes jaar zijn toermanager, in verband met het bijstellen van de balans in de monitors. Halfweg het derde nummer spreekt hij de aanwezigen een eerste keer toe, dit om zichzelf voor te stellen, het publiek te begroeten en de reden van zijn aanwezigheid (“very good cd”) te verduidelijken. Achteroverleunend op zijn stoel, met zijn rechterbeen over de linkerknie rustend als steun voor de gitaar; in deze opvallend relaxte houding werkt hij vervolgens het nummer af.

Tijdens een twee uur durende set komen niet minder dan acht van de twaalf nummers op ‘Fretwork’ aan bod. Dit op zich al zeer gevarieerd assortiment vult hij aan met perfect aan de sfeer aangepaste hoogstandjes, waarbij hij niet schuwt diep in het verleden te graven, voorbeelden daarvan zijn ‘Death Letter’ en ‘Angel Band’, dat hij naadloos laat uidijen tot het wordt opgeslorpt door het op slide gedragen ‘Amazing Grace’. Naar mate de tijd vordert, komt Berge praatvaardiger en speelser uit de hoek. Met fijnzinnige humor doordrenkte bindteksten, hoewel niet vreemd aan een lichte sarcastische ondertoon, onderhoudt hij op een luchtige manier het publiek. ‘Trains’ wordt voorafgegaan door een grappige uitleg over het verband tussen de hersenen en de techniek van het gitaarspelen en in de aanloop naar ‘Mountain Boogie’ steekt hij een sigaret op met de melding dat dit enige meerwaarde moet opleveren voor deze ‘low-budget’ toer.

Al rokend verduidelijkt hij dat dit nummer eigenlijk de bakermat vormt van black metal en gerelateerd is aan het Noorse bergvolk met een eerder kwalijke reputatie. Wanneer dan blijkt dat het eigenlijk als een folk nummer klinkt, kan bijna niemand zijn lach onderdrukken. Bjorn Berge behoort tot de shortlist van de voortreffelijke muzikanten, dat heeft hij opnieuw bewezen met dit schitterend optreden. Zijn diepe, krachtige stem sluit nauw aan bij de inborst van de nummers die hij vertolkt, de intonatie en de alternatie tussen ongepolijst hevig en verfijnd melodieus wijzigt naargelang de stijl van de nummers, die varieert tussen blues, funk, hip hop, folk met Keltische inslag en zweverige ballades. De combinatie van de voetbediende ‘stompbox’ en de met de duim aangeslagen bassnaar klinkt als een volwaardige ritmesectie. Verder is het een waar genoegen zijn gitaarspel gade te slaan, het samengaan van de vingerzetting en het aanslaan van de snaren heeft soms iets onwezenlijks, met een gevoel dat je hem in fast-forward mode bekijkt.

Bjorn heeft het naar zijn zin, wat resulteert in een halfuur aan bisnummers, met de klemtoon op de nieuwe cd. Eerst zorgt hij ervoor dat we nog even wegdromen tijdens het sfeervolle ‘Paris’, daarna volgt ‘Zebra’ met een dringend verzoek tot het meezingen van het refrein. Dit als goede oefening voor een volgend optreden, want we zien hem volgend voorjaar zeker terug. De afsluiter komt op voorstel van het publiek, of toch bij monde van enkele aanwezigen. ‘Ace Of Spades’ blijft hem blijkbaar achtervolgen, maar voor zijn publiek heeft Bjorn wel wat veil en Lenny zal ook wel geen bezwaar hebben. En hoewel dit nummer helemaal buiten de opzet van zijn set valt, speelt hij deze speedrocker met een dikke portie animo. Op een bekoorlijke lap steel speelwijze haalt hij het onderste uit de twaalfsnarige gitaar, dit in kracht bijgezet met de snedige quote: “who the fuck needs an electric guitar?”.

In elk geval niet deze Bjorn Berge! Beter kan het allicht niet klinken. In de goed halfgevulde cafetaria bleven na afloop slechts enkelen op hun honger zitten, wat vast meer te maken had met de persoonlijke smaak dan met de kwaliteit van dit, naar mijn mening, formidabel optreden.

Volgende afspraak met On The Road op 12/11/2009 voor Eric Sardinas & Big Motor, het tweede extra concert van het najaarsseizoen.

Websites:
http://www.bjorn-berge.com/
http://www.ccdesteiger.be/road.htm#006

Images